Ηλίας Βαλάσης για την πρώτη του επαφή με το θέατρο: «Κατάλαβα ότι εκεί θα ψυχασθενήσω»

Τον πρωτογνώρισα στα «Αξύριστα Πηγούνια». Τον ξεχώρισα αμέσως για την εύθραυστη ευαισθησία με την οποία αντιμετώπισε τον ρόλο του. Μιας και δεν είχα βρεθεί στο πρώτο ανέβασμα του «Άγριου σπόρου» το 2013, όταν άκουσα πως θα παρασταθεί εκ νέου σε σκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη και με τον Ηλία Βαλάση στον πρωταγωνιστικό ρόλο, έσπευσα. Και δικαιώθηκα. Η παράσταση σάρωσε τα βραβεία. Τα μέλη του Ζω ένα Δράμα την ψήφισαν ως Καλύτερη Παράσταση της Χρονιάς και της απένειμαν επιπλέον τα Βραβεία Καλύτερης Σκηνοθεσίας, Καλύτερου Σύγχρονου Ελληνικού Θεατρικού Κειμένου, Καλύτερης Εικαστικής Αποτύπωσης και Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας για τον Ηλία Βαλάση. Πριν τον συναντήσω για τη συνέντευξή μας, τον έψαξα λίγο και προς έκπληξή μου ανακάλυψα την πορεία του πριν από την ενασχόλησή του με την υποκριτική. Αυτό εξήψε ακόμη περισσότερο την περιέργεια να τον γνωρίσω.

Συναντιόμαστε σε ένα καφέ στη Φωκίωνος Νέγρη. Ήλπιζε ότι θα αργήσω, αλλά εγώ φτάνω 10 λεπτά νωρίτερα από το ραντεβού και έτσι τον βρίσκω να μαθαίνει λόγια με τη βοήθεια του συνεργάτη του για τη νέα παράσταση που θα συμμετέχει την επόμενη σεζόν. Νιώθει άσχημα που περιμένω, του ζητάω να με αφήσει να τον απολαύσω πριν ξεκινήσουμε τη συνέντευξη:

-Προσωπικά, έχω πολύ μικρή σχέση με την τηλεόραση. Οπότε δεν ήξερα το παρελθόν σου. Ψάχνοντάς σε, έμαθα πως ξεκίνησες από τα Ο.Υ.Κ., μετά συμμετείχες στο survivor και έπειτα έγινες ηθοποιός. Τελείως ανορθόδοξη η πορεία σου προς την υποκριτική. Πώς προέκυψε το θέατρο στη ζωή σου;

Το θέατρο προέκυψε στη ζωή μου όπως ο έρωτας. Πώς βλέπουμε μια γυναίκα και παθαίνουμε ζημιά; Ήταν έρωτας! Συνέβη μέσα σε μια στιγμή! Πήγα σε ένα τυχαίο μάθημα θεατρικό -έτσι για πλάκα- και βούλιαξα μέσα σ’ αυτό. Στα πρώτα δευτερόλεπτα του μαθήματος κατάλαβα ότι αυτή θα είναι η δουλειά μου κι εκεί θα σβήσω τα μάτια μου. Και δόθηκα σ’ αυτό ολοκληρωτικά, το αγάπησα. Η αγάπη δεν είναι η εύκολη οδός, αγαπώ σημαίνει δίνω τα πάντα και δεν περιμένω αντάλλαγμα. Τώρα αν έρθει το αντάλλαγμα, όπως με το Βραβείο «Ζω ένα Δράμα» καλώς να ορίσει και με χαρά θα το δεχτούμε. Όμως από την πρώτη στιγμή κατάλαβα ότι εκεί θα ψυχασθενήσω.

-Είχες ξαναπαίξει στον Άγριο Σπόρο του Τσίρου το 2013, υποδυόσουν όμως τον αστυνομικό, τον ρόλο που φέτος ερμηνεύει ο Δημήτρης Μαμιός.

Να υπογραμμίσουμε εδώ ότι ο Δημήτρης είναι δύο φορές καλύτερος από μένα και είναι η πρώτη φορά που λέω κάτι τέτοιο. Είναι δυο φορές πιο ειρωνικός, εξήντα φορές πιο σαρκαστικός, ενενήντα φορές πιο μέσα σ’ αυτό. Εγώ τον πήρα πολύ αψήφιστα εκείνο τον ρόλο. Απλά έπαιζα απ’ την εμπειρία μου, απ’ το βίωμά μου. Αυτός βούλιαξε βαθιά σε κάτι που δεν έχει καμία σχέση, την αστυνομία.

-Πώς ήταν η μετάβαση από τον έναν ρόλο στον άλλο στο ίδιο έργο τόσα χρόνια μετά;

Αυτός ήταν ένας ρόλος που από γραφής ήταν η μεγάλη μου αγάπη, ο μεγάλος μου έρωτας. Γι΄ αυτό και συνέβη. Όταν βάλεις στόχο κάτι, θα έρθει μπροστά σου, με τη δουλειά βέβαια και την αγάπη που δίνεις.

-Η ερμηνεία του Τάκη Σπυριδάκη είχε αφήσει εποχή. Εγώ δεν είχα δει τη συγκεκριμένη παράσταση, αλλά για πολλά χρόνια άκουγα για την ερμηνεία του στον συγκεκριμένο ρόλο. Σε φόβισε η ενδεχόμενη σύγκριση;

Καθόλου. Τον Τάκη τον γνωρίζω πολύ καλά, ήμασταν στο ίδιο καμαρίνι τόσα χρόνια, έχω ζήσει τις τελευταίες του στιγμές. Ο Τάκης ήταν ένα υπέροχο πλάσμα, ένας υπέροχος καλλιτέχνης, αλλά τελείως διαφορετικός από εμένα. Με τελείως διαφορετική προσέγγιση, ιδεολογία, αντιλήψεις. Επειδή τον είδα πώς προσέγγισε τον ρόλο, την ώρα που συνέβαινε αυτό, εγώ σκεφτόμουν συνεχώς «Εγώ θα το έκανα αλλιώς». Δεν μπορείς να πεις ότι κάποια προσέγγιση είναι λάθος. Αλλά αυτή είναι η μαγεία του θεάτρου. Μπορείς να το δεις με δέκα διαφορετικούς ανθρώπους και οι συνιστώσες να είναι τελείως διαφορετικές, οι συντεταγμένες επίσης και το αποτέλεσμα τελείως άλλο.

-Απέδωσες τον ρόλο του Σταύρου με έντονη σωματικότητα. Προσέγγισες τον ρόλο πρώτα σωματικά ή εγκεφαλικά;

Θα σου απαντήσω τι πιστεύω γενικά για την υποκριτική. Οι περισσότεροι άνθρωποι προσεγγίζουν έναν ρόλο από έξω. Ψάχνουν το πώς ο χαρακτήρας κινείται, πώς μιλάει. Εγώ πιστεύω πως ένας ρόλος προσεγγίζεται από μέσα. Πιάνεις το κείμενο, το διαλύεις, ώστε να καταλάβεις τι λέει ο συγγραφέας. Μετά εσύ πρέπει να βρεις ποια είναι η ψυχή αυτού του ανθρώπου, τι είναι αυτό που τον πονάει. Θεωρώ πως τα πάντα ξεκινούν από τον πόνο, ακόμη και στην κωμωδία. Ο πόνος είναι αυτός που δίνει την έναρξη της ζωής ενός χαρακτήρα. Και ξέρεις, όταν τον αναλύσεις πολύ, ξεκινάει το σώμα και παίρνει τη μορφή της ψυχής. Ακόμα και οι λέξεις, ο ήχος, το ηχόχρωμα παίρνουν τη μορφή της ψυχής. Από την ψυχή ξεκινάει ο ηθοποιός και μετά αφήνεται ολόκληρος να τον κυριεύσει ο ρόλος. Και με πολλή δουλειά αγγίζει ή δεν αγγίζει τις ψυχές των ανθρώπων. Που λογικά τις αγγίζει γιατί ό,τι πιάνει η ψυχή σου ακουμπάει και τις ψυχές των άλλων.

-Νομίζω πως αυτός ο ρόλος αρέσει πολύ στον κόσμο επειδή δεν είναι ξεκάθαρος. Δεν είναι ένας σαφής καλός ή κακός χαρακτήρας. Έχεις πάντα την αίσθηση πως κρατάει κάτι κρυφό.

Έτσι είναι ο συγγραφέας μας, αυτός ο μαγικός Γιάννης Τσίρος, που επίσης βραβεύτηκε από τα μέλη σας. Δεν γράφει ποτέ άσπρο-μαύρο, είναι όλα γκρι. Δεν τολμάει να πιστέψει πως ο καλός είναι μόνο καλός και πως ο κακός είναι μόνο κακός. Τα πάντα έχουν δύο όψεις. Και αν τις αναμείξεις, δεν βγαίνει ποτέ ένα συγκεκριμένο χρώμα, πάντα βγαίνει η αλλοίωση ενός χρώματος ανάλογα με τα υλικά που βάζεις. Έτσι είναι και η ζωή.

-Πάντως είχα την αίσθηση πως και οι θεατές αντιμετώπιζαν τον Σταύρο με αμφιθυμία. Έχει ένα ανερμήνευτο κομμάτι αυτός ο ήρωας.

Εδώ έρχεται η μαγική Σοφία Καραγιάννη, η οποία επαγρυπνά πάνω στον ρόλο. Δεν αφήνει σε ησυχία τον ηθοποιό, δεν επιτρέπει να μην είναι η ενέργεια στο χίλια με χίλιους διαφορετικούς τρόπους. Έτσι τον αναγκάζει να είναι χιλιόπλευρος σε μία παρτιτούρα αδιανόητη και συνεχή. Όλα αυτά τα μικρά ψήγματα που είδες, ότι είναι λίγο «Καραγκιόζης», λίγο σκληρός, είναι και καλός, τα δίνει στον ηθοποιό ο Τσίρος. Και η Σοφία τον αφήνει να οργιάσει.

-Έχεις κοινά με τον ήρωα που υποδύεσαι;

Όχι, καθόλου! Ο Σταύρος υπομένει, δέχεται. Θα αντιδράσει τη δέκατη φορά, αλλά είναι πρόβατο. Δεν είναι ένας άνθρωπος που παίρνει αποφάσεις. Στην κόρη του πάντα στρέφει το βλέμμα του για το τι θα γίνει. Έχει τη ζωή στην πλάτη του που τον γονατίζει, αλλά μέσα σ’ όλα αυτά είναι ένας καλοσυνάτος, γλυκύτατος άνθρωπος. Εγώ δεν είμαι έτσι, δεν ελίσσομαι, θα μιλήσω στα ίσια, θα βρω τη λύση πριν μου πεις το πρόβλημα. Ο Σταύρος είναι «νερό», εγώ είμαι γεμάτος γωνίες. Ο Σταύρος είναι κατεργαράκος, είναι διαβολάκος. Εγώ είμαι διάολος. Είναι τελείως κόντρα με εμένα αυτός ο ρόλος. 

-Για να μην προδώσουμε το τέλος, θα μπορούσαμε να πούμε πως σε σημεία ο Σταύρος εμφανίζεται ως αποδιοπομπαίος τράγος, το εύκολο θύμα. Παρατηρείς διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζαν οι θεατές τον Σταύρο το 2013 και στον τρόπο που τον αντιμετωπίζουν σήμερα;

Όχι, γιατί και τότε και τώρα οι άνθρωποι που έρχονται να δουν την παράσταση αυτή, καθρεφτίζονται. Ο Τσίρος τα έχει δομήσει όλα τόσο φοβερά που αν κρίνεις τον Σταύρο, θα κριθείς κι εσύ ο ίδιος. Και μετά σκέφτεσαι «Μήπως αδίκησα; Μήπως αδικούμαι κι εγώ; Μήπως πρέπει να μαζέψω τα λόγια μου; Μήπως όλο αυτό είναι ένα μάθημα για μένα και όχι για τον Σταύρο;» Ο Σταύρος δεν είναι καν υπαρκτός. Ο καθρέφτης του καθενός και τα βιώματα που έχει είναι αυτά που τον αναγκάζουν να γίνει Σταύρος ή όχι. Ο καθένας στο τέλος είναι συντετριμμένος για ξεχωριστό λόγο. Όλοι έχουν κάτι που τους αγγίζει στον καθρέφτη που λέγεται θέατρο.

-Ο «Άγριος Σπόρος» συνεχίζεται και την επόμενη χρονιά Πέμπτη έως Κυριακή στο θέατρο Μικρό Χορν. Αποκάλυψέ μας τώρα και για ποιον νέο ρόλο μάθαινες λόγια…

Για τον ομώνυμο ρόλο στο έργο «Ο Φονιάς» του Βασίλη Κατσικονούρη, που θα παρουσιάζεται από τον Νοέμβριο κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης.

-Ανυπομονούμε να την παρακολουθήσουμε! Πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα ήθελα να σε ρωτήσω: Ποιο Δράμα θα ήθελες να ζήσεις;

Θέλω να ζήσω το Δράμα να βραβεύομαι κάθε χρόνο εσάς και να μην έχει τελειωμό όλο αυτό!

Κι εμείς στο ευχόμαστε ολόψυχα, όπως και το να είσαι πάντα τόσο "ερωτευμένος" με το θέατρο!