«Deadlift», η τέχνη να μιλάς ανάλαφρα για τα αβάσταχτα

πριν από 2 ώρες

διαβάστηκε 3 λεπτά

Εδώ και κάποια χρόνια παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την περίπτωση που ακούει στο όνομα Βαλέρια Δημητριάδου. Αν δεν την γνωρίζετε, να σας ενημερώσω. Είναι ένα κορίτσι (ναι, κορίτσι με όλη τη φρεσκάδα που φέρει η λέξη!) που έχει εισβάλει δυναμικά στον χώρο του θεάτρου και κάθε χρόνο δοκιμάζει τις δυνάμεις της σε κάτι πιο απαιτητικό.

Η Βαλέρια Δημητριάδου γράφει, σκηνοθετεί, παίζει (όχι στα δικά της έργα), συνθέτει τη μουσική των παραστάσεών της και, το κυριότερο, τα κάνει όλα καλά.

Από το «Εφύτευσεν ο Θεός παράδεισον», που παρακολουθήσαμε πρόπερσι, μέχρι το φετινό “Deadlift” διαπιστώνει κανείς μια αξιοσημείωτη διεύρυνση του δραματουργικού της πεδίου. Η φετινή παράσταση συνδυάζει στοιχεία κωμωδίας, δράματος και περιπέτειας, συνθέτοντας ένα πολυεπίπεδο θεατρικό εγχείρημα.

Πράγματι, το “Deadlift” τα έχει όλα. Ευρηματική πλοκή, αγωνία, χιούμορ, εξαιρετική ζωντανή μουσική, τραγούδι και… πολιτική τοποθέτηση που δεν κραυγάζει, αλλά προκύπτει μέσα από την ίδια την εξέλιξη της ιστορίας.

Η υπόθεση της παράστασης είναι εμπνευσμένη από τη γειτονιά σας. Ναι, από τη δική σας γειτονιά! Πρόκειται για τη γνώριμη ιστορία της μεγάλης αλυσίδας γυμναστηρίων (όπου “γυμναστήριο” μπορείτε να βάλετε “βιβλιοπωλείο”, “κατάστημα ρούχων”, “καφενείο”, “μαγειρείο” κλπ) που ανοίγει στην περιοχή και οδηγεί σε λουκέτο το μικρό συνοικιακό γυμναστήριο.

Μόνο που πίσω από την ταμπέλα αυτού του μικρού γυμναστηρίου υπάρχουν άνθρωποι. Άνθρωποι που έχουν επενδύσει κόπο, χρόνο, χρήμα, την ίδια τους την αξιοπρέπεια. Και όταν η οικονομική επιβίωση γίνεται αμφίβολη, τα όρια ανάμεσα στο επιτρεπτό και το αδιανόητο αρχίζουν να θολώνουν. Ως πού μπορεί να φτάσει κάποιος που αδυνατεί να εξασφαλίσει τα προς το ζην; Ποια η τύχη του «μικρού ψαριού» και ποιος, τελικά, κρύβεται πίσω από το “μεγάλο”;

Προφητικό αποδεικνύεται το κείμενο της Δημητριάδου υπό το φως των σκανδάλων που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα για μεγάλες αλυσίδες επιχειρήσεων. Σύμπτωση; Μάλλον ήταν ζήτημα χρόνου. Δυστυχώς, όσο “τραβηγμένη” φαίνεται η ιστορία της, τόσο αληθινή είναι.

Κι αν σκέφτεστε ότι θα πάτε θέατρο για να μαυρίσει η ψυχή σας με όσα ακούτε καθημερινά στην επικαιρότητα, εδώ υπάρχει ένα αναπάντεχο plot twist και το μεγάλο δραματουργικό επίτευγμα της παράστασης! Η στενάχωρη στον πυρήνα της ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από ευφυή σκηνοθετικά ευρήματα, που όχι μόνο δεν επιβαρύνουν τον θεατή ψυχικά, αλλά τον κρατούν σε μια δημιουργική, σχεδόν εύθυμη, εγρήγορση. Οι δεξιοτεχνικές αναδρομές, οι εναλλαγές αφηγηματικών επιπέδων και οι μουσικές παρεμβολές αναδιατάσσουν τις πληροφορίες και μετατοπίζουν συνεχώς το σημείο ενδιαφέροντος.

Έτσι, μια ιστορία με βαθιά σκληρό πυρήνα καταφέρνει να διατηρεί μια απροσδόκητα παιγνιώδη διάθεση, χωρίς να χάνει την κοινωνική και πολιτική της διάσταση. Μέχρι το φινάλε, τουλάχιστον. Γιατί εκεί έρχεται η στιγμή μιας οδυνηρής συνειδητοποίησης (no spoilers!), που ανατρέπει την αίσθηση με την οποία παρακολουθούσαμε μέχρι τότε την παράσταση. Ο θεατής φεύγει από το θέατρο σα να έχει δεχτεί ένα γερό χαστούκι!

Ο θίασος; ένας κι ένας! Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Μυρτώ Αλικάκη, Γιώργος Πυρπασόπουλος, Κωνσταντίνος Κάππας, Βαγγέλης Αμπατζής, Γιώργος Κορομπίλης, Αρετή Τίλη, Μαριάμ Ρουχάτζε αποτελούν ένα πολυσυλλεκτικό ερμηνευτικό σύνολο σε απόλυτη επικοινωνία. Η υποκριτική τους συνύπαρξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον μέσα από τις συνεχείς μεταβολές του ύφους της παράστασης. Το κωμικό εναλλάσσεται με το δραματικό, η εξωστρέφεια με την εσωτερικότητα, η ένταση με την αποφόρτιση, απαιτώντας από τους ηθοποιούς διαρκή προσαρμογή εντός ρόλου αλλά και μεταξύ τους.

Θα ξεχωρίσω τον Αλέξανδρο Μαυρόπουλο, ο οποίος επιδίδεται σε ένα πραγματικό υποκριτικό κρεσέντο. Παίζει, αφηγείται, μεταπηδάει με εντυπωσιακή ευκολία από το δράμα στην κωμωδία, αποκαλύπτει άλλοτε την ευάλωτη, άλλοτε τη δυναμική πλευρά του χαρακτήρα του, απογοητεύεται, γκρεμίζει τα πάντα και τα ξαναχτίζει από το μηδέν. Είναι εκείνος που δίνει τον παλμό στην παράσταση, σα να κρατά στα χέρια του την μπαγκέτα του μαέστρου που καθοδηγεί τους θεατές.

Το φινάλε αποτελεί ένα ακόμη δείγμα της ευρηματικότητας της σκηνοθεσίας, ενώ αποκαλύπτει και μια επιπλέον πτυχή του ταλέντου της Μαριάμ Ρουχάτζε.

Το καλαίσθητο σκηνικό της Τίνας Τζόκα υπηρετεί τις εναλλαγές των διαφορετικών χρονικών επιπέδων, ενώ παράλληλα διαμορφώνει τον χώρο κατάλληλα για την οργανική ένταξη της μουσικής στην παράσταση.

Ο τίτλος “Deadlift” αποδεικνύεται τελικά πολύ πιο εύστοχος από ό,τι αρχικά υποψιαζόμασταν. Η άρση βαρών λειτουργεί υπαινικτικά ως σύμβολο της αβέβαιης επιβίωσης και της αιώνιας πάλης των κοινωνικών τάξεων. Μόνο που στην περίπτωση μας, η άρση αυτού του βάρους μπορεί να αποβεί θανατηφόρα, είτε ως προσχεδιασμένη είτε ως “παράπλευρη απώλεια”.