Σιρόκος – Η παράσταση που εξ-ανεμίζει τα στερεότυπα

Σιρόκος

Κείμενο - Σκηνοθεσία: Σταύρος Γιαννουλάδης

Ομάδα 4Frontal Θέατρο Μπέλλος

Σιρόκος: ο δυνατός θερμός και ξηρός νότιος-νοτιονανατολικός άνεμος της Μεσογείου, που μεταφέρει σκόνη από την Αφρική στην Ευρώπη.

Η παράσταση «Σιρόκος» από την ομάδα 4FRONTAL επιχειρεί μια ευθεία και χωρίς ωραιοποιήσεις τομή σε ένα από τα πιο φορτισμένα κοινωνικά ζητήματα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας: τη συνύπαρξη με τον «άλλο» και, πιο συγκεκριμένα, τον πρόσφυγα.

Το κείμενο του Σταύρου Γιαννουλάδη, εμπνευσμένο από το «Άουστρας ή Η Αγριάδα» της Λένας Κιτσοπούλου, στήνει έναν ασφυκτικό μικρόκοσμο μέσα στο καθιστικό ενός υπόγειου διαμερίσματος. Εκεί, τρεις χαρακτήρες ενσαρκώνουν μια οικεία, σχεδόν αναγνωρίσιμη καθημερινότητα: κουβέντες, μπύρες, τάβλι, ποδόσφαιρο. Η αναμονή της άφιξης ενός Σύρου πρόσφυγα λειτουργεί ως δραματουργικός καταλύτης, ένας άνεμος εξ ανατολής που διαταράσσει την αυτάρκεια και τις βεβαιότητές τους.

Το κείμενο είναι ωμό και ρεαλιστικό, σε σημείο που συχνά γίνεται άβολο. Δεν αποφεύγει τα στερεότυπα, αντιθέτως τα συγκεντρώνει σχεδόν επιδεικτικά, για να τα εκθέσει και τελικά να τα αποδομήσει. Οι διάλογοι θυμίζουν συζητήσεις που δύσκολα μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι δεν έχει ακούσει ή συμμετάσχει: μικρές και μεγάλες εκφάνσεις ρατσισμού, συγκαλυμμένες ή απροκάλυπτες, που διαπερνούν τον κοινωνικό ιστό. Μέσα από έναν χαρακτήρα που είναι εμφανώς ρατσιστής αλλά αδυνατεί να το αναγνωρίσει, το έργο αναδεικνύει όχι μόνο την ακρότητα αλλά και τη διάχυτη κανονικοποίηση τέτοιων στάσεων.

Η αντίστιξη με τον πρόσφυγα είναι κομβική. Ο χαρακτήρας αυτός δεν επιβεβαιώνει καμία από τις προσδοκίες ή τις προκαταλήψεις των υπολοίπων, δημιουργώντας ένα σχεδόν ειρωνικό παιχνίδι ισχύος: από τη μία ένας «ντόπιος» που επιδεικνύει νταηλίκι και αμορφωσιά, από την άλλη ένας άνθρωπος που, παρά τις δυσκολίες, διατηρεί την αξιοπρέπεια και την ευγένειά του. Η σύγκρουση δεν είναι απλώς πολιτισμική, είναι βαθιά ηθική.

Οι ερμηνείες αποτελούν βασικό άξονα της επιτυχίας της παράστασης. Η Νεφέλη Μαϊστράλη ξεχωρίζει με τη φυσικότητα με την οποία ενσαρκώνει τη Μυρτώ, που προσπαθεί να πείσει τον αδερφό της τον Μπάμπη να δεχτεί τον πρόσφυγα. Ο Σπύρος Μαραγκουδάκης στον ρόλο του Σύρου πρόσφυγα προσδίδει μια ήσυχη αλλά στιβαρή παρουσία, που κερδίζει τους θεατές χωρίς να εκβιάζει το συναίσθημα. Ο Γιάννης Λατουσάκης πείθει εξίσου ως ο φωνακλάς και άξεστος Μπάμπης που σε γεμίζει φόβο για το πού μπορεί να φτάσει. Ο Δημήτρης Καστανιάς, στον ρόλο του κολλητού του Μπάμπη, λειτουργεί άλλοτε ως «ηχείο» κι άλλοτε ως «κυματοθραύστης» των απόψεων του φίλου του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιλογή του έργου να «σπάει τον τέταρτο τοίχο» σε στιγμές που η ένταση ή η υπερβολή κορυφώνεται. Αυτή η μεταθεατρική παρέμβαση λειτουργεί αποσυμπιεστικά αλλά και σχολιαστικά, αναγνωρίζοντας τις ίδιες του τις υπερβολές και καλώντας το κοινό να τις επανεξετάσει. Παρά τον δραματικό πυρήνα, η κωμωδία αναδύεται οργανικά, όχι ως ανάπαυλα αλλά ως εργαλείο απογύμνωσης των χαρακτήρων.

Ο «Σιρόκος» δεν προσπαθεί να δώσει λύσεις ούτε να ηθικολογήσει. Επιλέγει να εκθέσει, να ενοχλήσει και να αναγκάσει τον θεατή να αναγνωρίσει κομμάτια μιας πραγματικότητας που συχνά αποσιωπάται ή εξωραΐζεται. Και αυτό, το πετυχαίνει απόλυτα.

Συντελεστές

Κείμενο - Σκηνοθεσία: Σταύρος Γιαννουλάδης

Σκηνικά – Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα

Κίνηση – Βοηθός σκηνοθέτη: Πάνος Τοψίδης

Σχεδιασμός Φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης

Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή

Βίντεο: Αποστόλης Κουτσιανικούλης

Επικοινωνία: Βίκτωρ Βραχάμης

Παραγωγή: 4Frontal & Steehos artspace

Παίζουν (αλφαβητικά): Δημήτρης Καστανιάς, Γιάννης Λατουσάκης, Νεφέλη Μαϊστράλη, Σπύρος Μαραγκουδάκης Πού: Θέατρο Μπέλλος

Πότε: Σάββατο στις 18:00 & Δευτέρα,Τρίτη στις 21:00