«Κρότος», ή αλλιώς «παράσταση-χαστούκι»

Μαίρη Μαρκογιαννάκη
πριν από 1 ημέρα
διαβάστηκε 3 λεπτά

Έγινε ενημέρωση: πριν από 6 ώρες

Μια γυναίκα με τον σκύλο της πηγαίνει στο περίπτερο. Ζητάει έναν αναπτήρα. Ο περιπτεράς όχι μόνο αρνείται να την εξυπηρετήσει, όχι μόνο την κατηγορεί ότι εκείνη και ο σκύλος «μολύνουν» την πλατεία, μα τη χαστουκίζει κιόλας. Η γυναίκα θα μπορούσε να γυρίσει την πλάτη και να φύγει. Nα καταπιεί την προσβολή, να αποδεχτεί την αδικία. Όμως όχι, δεν θα το αφήσει έτσι, θα αναζητήσει το δίκιο της. Τηλεφωνεί στην αστυνομία για να καταγγείλει το περιστατικό. Οι αρχές ζητούν μάρτυρες. Οι μάρτυρες, όμως, υποστηρίζουν πως…

εκείνη χαστούκισε τον περιπτερά.

Παράλογο;

Αν όπου «χαστούκι» βάλετε οποιαδήποτε αδικία μπορεί να συλλάβει ο νους σας -από «ανθρώπινα λάθη» μέχρι τα πιο κραυγαλέα εγκλήματα-, αν τη λέξη «πλατεία» αντικαταστήσετε με τη λέξη «βολή», «παράγκα», «κατεστημένο» και αν όπου «αρχές», βάλετε… όχι, εδώ κρατήστε τις αρχές, τότε μπορείτε να καταλάβετε γιατί ο Σπύρος Αναστασίνης επέλεξε να μεταγράψει τον «Τρόμο» της Λούλας Αναγνωστάκη σε «Κρότο». Και γιατί ο Αντρέας Ψύλλιας έπλασε επί σκηνής μια δυστοπική, εφιαλτική κοινωνία όπου η αλήθεια δεν θεωρείται καθόλου αυτονόητη αξία.

Ο «Κρότος» δεν ενδιαφέρεται να μας καθησυχάσει. Αντίθετα, λειτουργεί ως μια αδιάκοπη πρόκληση. Τι συμβαίνει όταν η δικαιοσύνη είναι υποκειμενική, όταν η συλλογική μαρτυρία κατασκευάζεται και όταν η πραγματικότητα διαστρεβλώνεται με τρομακτική ευκολία;

Η ατμόσφαιρα που έπλασε ο Αντρέας Ψύλλιας θυμίζει έναν εφιάλτη που αρνείται να τελειώσει. Η απρόσωπη στάση μιας ανάλγητης κοινωνίας εκφράζεται μέσα από τις τερατόμορφες φιγούρες που επανέρχονται ξανά και ξανά. Η καφκική επαναληψιμότητα καταστάσεων και προσώπων λειτουργεί εξουθενωτικά για την ηρωίδα, η οποία σιγά σιγά οδηγείται προς τη σωματική και ψυχική κατάρρευση, προς το υπαρξιακό αδιέξοδο. Κι αν κάπου αυτή η επανάληψη σας κουράσει, σκεφτείτε. Μήπως αυτός ήταν ο σκοπός εξαρχής; Μήπως δεν αξίζει να παλεύουμε πια για το δίκιο μας; Μήπως να ξεκουραστούμε κάποτε;

Το καστ της παράστασης αποτελείται από ηθοποιούς εξαιρετικής υποκριτικής και σωματικής εκφραστικότητας. Η Βασιλίνα Κατερίνη καταθέτει εαυτόν από την πρώτη έως την τελευταία της ανάσα. Η φωνή της βαθιά, τα μάτια της γεμάτα απόγνωση, το σώμα της πάλλεται από τους σπασμούς της γυναίκας που παλεύει μόνη της έναντι όλων. Ο Πάνος Μαλικούρτης μεταμορφώνεται σε μια ολόκληρη κοινωνία και σε κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Γίνεται ο χειρότερός μας φόβος: η ανθρώπινη χαιρεκακία, η μοναξιά της κοινωνικής αδιαφορίας, η κατάφωρη αδικία που μας περιβάλλει. Οι Κατερίνα Δημάτη, Νίνα Φραντζεσκάκη και Βλάσσης Ματσούκας ερμηνεύουν πολλαπλούς ρόλους με σωματική ένταση και ακρίβεια, ενισχύοντας την αίσθηση μιας κοινωνίας που λειτουργεί ως ένα ενιαίο, απειλητικό σώμα.

Στα δυνατά σημεία της παράστασης συγκαταλέγεται η ζωντανή μουσική. Οι συγχρονισμένοι με τη δράση ήχοι και η εξαιρετική φωνή της Ελένης Αληφραγκή προσδίδουν μια ξεχωριστή πνοή στο έργο, μετουσιώνοντας το ηχητικό τοπίο σε εσωτερικό παλμό και εξωτερική απειλή ταυτόχρονα. Οι χαμηλοί φωτισμοί του Γιάννη Καραλιά, το μινιμαλιστικό σκηνικό και τα ιδιαίτερα κοστούμια της Αλεξάνδρας Μπαρή συνθέτουν μια ασφυκτική διαδρομή προς τα μέσα• διά της αγωνίας και του φόβου προς την ψυχική κατάρρευση.

Η έντονη κινησιολογία, σε επιμέλεια Αφροδίτης Καλαφάτη, αποτελεί σαφές στίγμα της ομάδας «Αυτή και Αυτοί». Οι ηθοποιοί ζωγραφίζουν με τα κορμιά τους όσα συμβαίνουν τόσο έξω όσο και μέσα στην ψυχή της κεντρικής ηρωίδας. Ορίζουν οι ίδιοι τον χώρο, αισθητοποιούν τον χρόνο, καθρεφτίζουν το συναίσθημα εντείνοντας την κλειστοφοβική εντύπωση πως βρισκόμαστε παγιδευμένοι μέσα σε έναν εφιάλτη που παίζει σε λούπα.

Αρκεί να μην είναι ο δικός μας εφιάλτης. Ή μήπως έτσι, όπως καθόμαστε αναπαυτικά στα καθίσματά μας, είναι ζήτημα χρόνου;